«Ο Κοινωνικός Πυλώνας  δεν μπορεί να μείνει μια διακήρυξη γενικών αρχών»

 Συνέντευξη της Ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνας Κούνεβα στην εφημερίδα ΑΥΓΗ και στον Ανδρέα Πετρόπουλο

 

-Τελικά, τι έγινε στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας;  Πρόσθεσε κάτι η λεγόμενη «Κοινωνική Σύνοδος Κορυφής», ή ήταν μια «αναμνηστική φωτογραφία», όπως είχατε εκφράσει  την ανησυχία σας; 

Από μια άποψη, δυστυχώς, ήταν ακριβώς αυτό. Μια αναμνηστική φωτογραφία. Αν εξαιρέσει κανείς το γεγονός ότι στη Σύνοδο αυτή το Ευρωπαϊκό  Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο και η  Κομισιόν ανακοίνωσαν τη συμφωνία τους για τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών  Δικαιωμάτων, όλα τα άλλα έμοιαζαν με πανευρωπαϊκό τηλεοπτικό σόου. Όμως, δεν μου αρέσει να μηδενίζω τα πράγματα. Δόθηκε  η ευκαιρία να  προβληθούν οι θέσεις των ευρωπαϊκών  συνδικάτων, αλλά και των εργοδοτικών φορέων για το πώς βλέπουν την κοινωνική διάσταση της Ευρωζώνης. Και εγώ, που εκπροσώπησα  την πολιτική ομάδα της αριστεράς, την GUE/NGL, είχα την  ευκαιρία να πω, έστω σε ελάχιστα λεπτά, τις βασικές μας θέσεις: θέλουμε δεσμευτικό Πυλώνα που να περάσει στις Συνθήκες της Ε.Ε., θέλουμε νομοθετικές πρωτοβουλίες για τις συλλογικές συμβάσεις και τους κατώτατους μισθούς, για αξιοπρεπείς συντάξεις και παροχές ανεργίας, και θέλουμε ένα νέο κοινοτικό προϋπολογισμό με πρόσθετες δημόσιες επενδύσεις  τουλάχιστον 2%, κυρίως για νέες θέσεις εργασίας.

-Τι σημαίνει για τους ευρωπαίους εργαζόμενους ο «Κοινωνικός Πυλώνας»; Τι σημαίνει για την Ελλάδα και για την υπόσχεση της κυβέρνησης να αποκαταστήσει τις συλλογικές συμβάσεις;

Μπορεί να σημαίνει πολλά, αλλά  μπορεί και να μη σημαίνει τίποτα. Ως αριστερά έχουμε ζητήσει να είναι πραγματικά δεσμευτικός ο Πυλώνας. Για τα κράτη και για όλα τα όργανα της Ε.Ε. Δέσμευση σημαίνει αλλαγές στις συνθήκες, νομοθετικές Οδηγίες. Υπάρχει σύγχυση για το τι είναι ο Πυλώνας. Ακόμη και στην Κομισιόν που τον πρότεινε. Αυτή τη στιγμή είναι απλώς μια διακήρυξη από 20 γενικές αρχές. Για τις εργασιακές σχέσεις, για τα δικαιώματα στην ασφάλιση,  στην πρόνοια, στην υγεία, για προστασία των ανέργων. Αλλά, τι σημαίνει η αποδοχή αυτών των  αρχών; Θα μπορεί, για παράδειγμα, η  Κομισιόν να επιβάλει κυρώσεις  σ’ ένα κράτος μέλος αν δεν  σέβεται την  ελευθερία των συλλογικών  διαπραγματεύσεων;  Σ’ αυτά τα ερωτήματα δεν  έχουμε απάντηση. Όμως,  απ’ την άλλη πλευρά η ύπαρξη του Πυλώνα, έστω και ως γενική διακήρυξη, διευκολύνει την κυβέρνηση να υλοποιήσει την υπόσχεσή της για επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων από το ερχόμενο καλοκαίρι. Είναι ένα βήμα, έστω και μικρό.

-Γενικότερα, βλέπετε κάποια μεταστροφή στις ευρωπαϊκές ηγεσίες; Γιατί ακούμε πολλές διακηρύξεις για πιο κοινωνική Ευρώπη και απομάκρυνση από τη λιτότητα…

Ας μη γελιόμαστε, δεν τους έχει πιάσει κάποια κρίση συνείδησης για τη σκληρή λιτότητα που επέβαλαν από το 2008 και μετά. Ούτε για το ότι έσωσαν τις τράπεζες με τα χρήματα των πολιτών. Απλώς, βλέπουν ότι η δυσφορία της κοινωνίας προκαλεί εκλογικά σοκ. Κυρίως προς την ακροδεξιά. Ξαναθυμούνται, λοιπόν, το κοινωνικό μοντέλο της Ευρώπης. Αυτό που ξήλωναν συστηματικά εδώ και δέκα χρόνια. Μιλώντας ειδικά για το ευρωκοινοβούλιο, που το ζω καθημερινά, είναι φανερό ότι οι σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι, σε ένα βαθμό και οι Φιλελεύθεροι παίρνουν αποστάσεις από τις κυρίαρχες πολιτικές. Ένα παράδειγμα: ήρθε στην Επιτροπή Απασχόλησης πριν από τρεις μήνες η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας Ράνια Αντωνοπούλου, μαζί με τον υπουργό Εργασίας του Λουξεμβούργου, τον Νίκολας Σμιτ, και υποστήριξαν  μια πολύ καθαρή πρόταση για την ανεργία. Όλοι την άκουσαν με ενδιαφέρον. Κι όταν κατέθεσα ερώτηση για το πώς βλέπει η Κομισιόν αυτή την πρόταση, την συνυπέγραψαν 32 ευρωβουλευτές  από τρεις  πολιτικές ομάδες και 15 χώρες. Κι αυτό δείχνει κάτι…

Μια και το αναφέρατε, ποιο είναι το περιεχόμενο αυτής της πρότασης; Και πώς την αντιμετωπίζει η Κομισιόν

Η Ρ. Αντωνοπούλου είναι καταλληλότερη να μιλήσει γι’ αυτήν, εγώ θα σας πω συνοπτικά πώς την παρουσιάσαμε στην ερώτησή μας. Έχει δυο σκέλη: το πρώτο είναι να εξαιρούνται από τον υπολογισμό του ελλείμματος οι δαπάνες που πάνε για θέσεις εργασίας και κατάρτιση στις χώρες  με πολύ υψηλή μακροχρόνια και νεανική ανεργία. Το δεύτερο σκέλος αφορά το λεγόμενο «Ταμείο Γιούνκερ», το Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων. Η πρόταση λέει το 5% αυτού του ταμείου να  πηγαίνει στην ενίσχυση της απασχόλησης.  Ξέρω ότι υποστηρίζεται ήδη από περίπου δέκα υπουργούς Εργασίας της  Ε.Ε., κι αυτό δείχνει μια τάση  μεταστροφής. Τώρα, για  το πώς αντιμετωπίζει την πρόταση η Κομισιόν, θα περιμένουμε βέβαια την επίσημη  απάντηση στην ερώτηση. Αλλά η πρώτη γεύση που μου έδωσαν οι επίτροποι Ντομπρόβσκις και Μοσκοβισί πριν μερικές μέρες, στην κοινή  συνεδρίαση των Επιτροπών Οικονομικών και Απασχόλησης, δεν ήταν καλή. Βλέπετε, όταν μια πρόταση θίγει το «ιερό» Σύμφωνο Σταθερότητας, τους πιάνει ένα είδος αλλεργίας… Ο Μοσκοβισί μου απάντησε ότι το Σύμφωνο έχει «επενδυτική ρήτρα» και  επιτρέπει ευελιξία, αλλά στην ουσία απέφυγε να πάρει θέση.

Υπάρχει πάντως μεγάλη πυκνότητα νομοθετικών προτάσεων στην επιτροπή Απασχόλησης του Ευρωκοινοβουλίου;  Πώς εξηγείται αυτό; Και ποια θέματα θεωρείτε εσείς πιο κρίσιμα

Πράγματι, είναι πολλά τα θέματα. Είχαμε τον Κοινωνικό Πυλώνα, περάσαμε πολλές θέσεις μας και καταλήξαμε σε μια καλή έκθεση, αν και η Κομισιόν και το Συμβούλιο μέχρι στιγμής την αγνοούν. Έχουμε την Οδηγία για τις αποσπάσεις εργαζομένων, η οποία αποκάλυψε την υποκρισία των συντηρητικών ομάδων και κρατών που υπερασπίζονται το «δικαίωμα» να πληρώνουν με μισθούς Βουλγαρίας εργαζόμενους στη Γερμανία. Ανοίγει η συζήτηση για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, τεράστιο θέμα για εκατομμύρια εργαζόμενους που μεταναστεύσουν εντός της Ε.Ε. και δεν ξέρουν με ποιους όρους θα λαμβάνουν τα διάφορα επιδόματα, όπως είναι το οικογενειακό και  της ανεργίας. Το θέμα ήδη συζητείται στην Επιτροπή Απασχόλησης, όπου σκιώδης εισηγήτρια της GUE/NGL είναι η πρόεδρός μας, Γκάμπι Τσίμερ, Υπάρχει η Οδηγία για  την εξισορρόπηση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, η συζήτηση για να ενισχυθεί η Πρωτοβουλία Απασχόλησης της Νεολαίας,  για τις οποίες  κάναμε πολλές προτάσεις έπειτα από διαβούλευση με φορείς  και στην Ελλάδα. Και τώρα  ξεκινά μια νέα νομοθετική πρωτοβουλία της Κομισιόν, για τη δημιουργία ενός Πανευρωπαϊκού Προϊόντος Προσωπικής Σύνταξης. Έχω ήδη ζητήσει να αναλάβω την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης. Ουσιαστικά πρόκειται για μια προσπάθεια να ενοποιηθούν τα διάφορα συνταξιοδοτικά προγράμματα αποταμίευσης, αλλά εμένα με ενδιαφέρει κυρίως από τη σκοπιά του δημόσιου συστήματος ασφάλισης. Δεν πρέπει αυτά τα προγράμματα να χρησιμοποιηθούν ως άλλοθι για την υποβάθμιση της δημόσιας ασφάλισης, για την ιδιωτικοποίησή  της. Ακόμη, έχω αναλάβει ως σκιώδης εισηγήτρια της GUE/NGLτην έκθεση το «για  το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών στην απασχόληση  και τις κοινωνικές  πτυχές της ετήσιας έκθεσης Ανάπτυξης για το 2018». Είναι πολύ σημαντική γιατί ακουμπά την κοινωνική πτυχή του οικονομικού εξαμήνου, στο οποίο κυριαρχούν οι οικονομικοί και τεχνοκρατικοί δείκτες.