«Υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που δεν ξέρουν τι σημαίνουν οι ευρωεκλογές»

Συνέντευξη Κ.Κούνεβα στο GRTimes

Ο Έλληνας παρόλο που πιστεύει στο ευρωπαϊκό ιδεώδες, είναι απογοητευμένος από την Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι άδικα, εκτιμά η ευρωβουλευτής  του ΣΥΡΙΖΑ και εκ νέου  υποψήφια, Κωνσταντίνα Κούνεβα.

Έχει ταυτόχρονα ελλιπή ενημέρωση για τις δυνατότητες που μπορεί να του παράσχει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός, απόδειξη ότι οι υποθέσεις από την Ελλάδα που έφτασαν  στην Επιτροπή Αναφορών της Ε.Ε. την τελευταία πενταετία δεν ξεπέρασαν κατά μέσο όρο το 3% των υποθέσεων που απασχόλησαν την Επιτροπή την περίοδο 2014-2019.

Με απότοκο την αδιαφορία για τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μάλιστα  όπως λέει η ίδια μιλώντας στο «GRTimes», στις πρόσφατες περιοδείες της σε  Μακεδονία και  Θράκη, διαπίστωσε ότι «υπάρχουν ακόμη πολλοί άνθρωποι που δεν ξέρουν τι σημαίνουν οι ευρωεκλογές, γιατί ψηφίζουμε και γιατί πρέπει να ψηφίσουμε»!

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου,  έχουν αυξηθεί τα ποσοστά θετικής γνώμης των Ελλήνων για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Ε.Ε. και τα οφέλη της χώρας από αυτή τη σχέση. Ωστόσο, με βάση τα συμπεράσματα άλλων δημοσκοπήσεων υπάρχει ένα πολύ υψηλό ποσοστό που υπερβαίνει το 80% το οποίο θεωρεί ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός κινείται σε λάθος κατεύθυνση έχοντας παρεκκλίνει από το κεντρικό αξιακό του πλαίσιο. Ας  ξεκινήσουμε από αυτό. Από τη δική σας  εκτίμηση. Ο Έλληνας πιστεύει στο ευρωπαϊκό ιδεώδες ή αντιμετωπίζει την Ε.Ε. ως ένα μηχανιστικό εργαλείο;

Έχετε δίκιο να διαπιστώνετε αυτήν την αντίφαση  η οποία μάλιστα αποτυπώνεται σχεδόν σε όλες τις απαντήσεις του Ευρωβαρόμετρου. Για παράδειγμα, ενώ το 57% των Ελλήνων πολιτών που ερωτήθηκαν απαντούν ότι το ισοζύγιο των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων από την ένταξη της χώρας μας στην Ε.Ε. είναι θετικό υπέρ των πρώτων, μόνο το 46% θεωρεί ότι «η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ε.Ε. είναι θετικό πράγμα». Όμως,  από την άλλη πλευρά σε ερώτημα για το τι θα έκαναν οι πολίτες στην περίπτωση δημοψηφίσματος αντίστοιχου με αυτού που έγινε στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 62% απαντά ότι θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ε.Ε.

Θεωρώ ότι οι Έλληνες παραμένουν σε ένα βαθμό διχασμένοι, όχι γιατί δεν πιστεύουν στα ευρωπαϊκά ιδεώδη, αλλά γιατί νιώθουν ματαιωμένοι. Αντί της σύγκλισης με τους μισθούς  και τις παροχές των κεντροευρωπαϊκών χωρών, επήλθε η απόκλιση. Αντί για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη που όφειλαν και οφείλουν να επιδείξουν οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες στα κύματα προσφύγων που αναζήτησαν τον δρόμο σωτηρίας μέσα από την Ελλάδα, σηκώθηκαν τείχη εγκλωβισμού των προσφύγων στη χώρα μας. Ταυτοχρόνως, υπάρχει και μεγάλο έλλειμμα πληροφόρησης. Πρόσφατα, στις επισκέψεις που είχα την ευκαιρία να κάνω στη Μακεδονία και τη Θράκη, διαπίστωσα ότι υπάρχουν ακόμη πολλοί άνθρωποι που δεν ξέρουν τι σημαίνουν ευρωεκλογές, γιατί ψηφίζουμε και γιατί πρέπει να ψηφίσουμε.

Άρα, καταλήγοντας θα απαντήσω στο ερώτημα σας πως πράγματι ο Έλληνας ενώ πιστεύει στο ευρωπαϊκό ιδεώδες, στις αρχές της ισότητας, της αδελφότητας και της ελευθερίας που ευαγγελίστηκε η Γαλλική Επανάσταση, στο πνεύμα της ελεύθερης κυκλοφορίας  πολιτών, κεφαλαίων και υπηρεσιών που ευαγγελίστηκε η Ιδρυτική Συνθήκη της Ε.Ε. ωστόσο, παραμένει απογοητευμένος. Πιστεύει ότι η ψήφος του δεν θα αλλάξει κάτι στη ζωή του, είναι ελλιπώς ενημερωμένος και καταλήγει αδιάφορος. Στόχος μας είναι να ανατρέψουμε αυτήν την εικόνα. Και οι ευρωεκλογές είναι μια καλή ευκαιρία.

Ποιά είναι η εικόνα από την παραπομπή και εξέταση υποθέσεων Ελλήνων πολιτών  στην Επιτροπή Αναφορών της Ε.Ε. της οποίας είστε μέλος;

Δεν θα έλεγα ότι οι Έλληνες αξιοποιούν αρκετά αυτό το εργαλείο δημοκρατίας που λέγεται Επιτροπή Αναφορών του Ευρωκοινοβουλίου. Θυμίζω ότι είναι η μοναδική Επιτροπή στην οποία η σχέση πολίτη με ΕΚ είναι άμεση, αδιαμεσολάβητη.  Ωστόσο, οι  αναφορές Ελλήνων πολιτών για παραβιάσεις του ευρωπαϊκού δικαίου στη χώρα μας που φτάνουν στο Ευρωκοινοβούλιο δεν ξεπέρασαν κατά μέσο όρο το 3% μέσα στην τελευταία πενταετία 2014-2019. Συνολικά για την τετραετία 2014-2018 για την οποία μπορώ να σας δώσω ασφαλή στοιχεία υπεβλήθησαν 285 Αναφορές από την Ελλάδα. Τα θέματα των καταγγελιών αφορούσαν κυρίως περιβαλλοντικές παραβάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας, ζητήματα καταναλωτών και ένα πολύ μικρό μέρος θέματα που άπτονταν των τραπεζικών δανείων, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, του προσφυγικού, των διακρίσεων στην αναπηρία και των συντάξεων.

Δεν πιστεύω ότι το μικρό ποσοστό αποδεικνύει ότι στη χώρα μας εφαρμόζεται το κοινοτικό δίκαιο και άρα δεν συντρέχει λόγος παρέμβασης των ευρωπαϊκών θεσμών. Εκτιμώ ότι και σε αυτό το κομμάτι οι συμπολίτες μας δεν είναι σωστά πληροφορημένοι για το τι και μέχρι πού μπορεί να παρέμβει η Επιτροπή Αναφορών για την προώθηση των προβλημάτων τους. Αντιθέτως, οι Γερμανοί, οι Ισπανοί και οι Ιταλοί αξιοποιούν πολύ περισσότερο από εμάς την Επιτροπή, η οποία είναι σε θέση να πιέσει και την Κομισιόν και το Συμβούλιο για απαντήσεις και ελέγχους σε θέματα παραβίασης του ευρωπαϊκού δικαίου που απασχολούν τους ευρωπαίους πολίτες.

Πάντως είναι σαφές ότι στην Ελλάδα τουλάχιστον, υπάρχει ένα γενικευμένο κλίμα  σκεπτικισμού, προβληματισμού, αλλά και απογοήτευσης για τον τρόπο που πορεύεται η Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια, καθώς μια σειρά από αρχές και αξίες όπως της ισοτιμίας ή της κοινωνικής αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών έχουν απαξιωθεί. Η δική σας εμπειρία σας οδηγεί σε ανάλογο συμπέρασμα;

Κι έχει κάθε λόγο ο Έλληνας να νιώθει έτσι, όταν ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ούτε η Κομισιόν  μπόρεσαν να μεταβάλουν την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής που ενισχύει τα ελλείμματα στην περιφέρεια της Ευρώπης, ενισχύοντας παράλληλα τα πλεονάσματα στον ευρωπαϊκό βορρά. Όμως όλα, όπως διαπιστώσαμε και στη σκληρή διαπραγμάτευση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και του πρωθυπουργού με τους δανειστές το 2015, είναι αποτέλεσμα συσχετισμού δυνάμεων. Και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, συμπεριλαμβανομένου και του Ευρωκοινοβουλίου, υπερισχύουν οι συντηρητικές δυνάμεις. Γι’ αυτό το λόγο πιστεύουμε ότι πρέπει να αλλάξει ο συσχετισμός, να μην αναδειχτεί στην προεδρία του ΕΚ ο νεοφιλελεύθερος Βέμπερ από τη Γερμανική Δεξιά και να δημιουργηθεί ένα ευρύ πεδίο συνεργασίας αριστερών και σοσιαλιστικών δυνάμεων, μια προοδευτική συμμαχία για την οποία υπάρχουν ήδη οι πρώτοι κόκκοι και στο Ευρωκοινοβούλιο από τη δουλειά που έκανε η ευρωομάδα του ΣΥΡΙΖΑ στην τρέχουσα θητεία.

 Μιλώντας για το διακύβευμα των επικείμενων ευρωεκλογών, θα ήταν υπερβολικό να πει  κανείς ότι είναι οι πλέον κρίσιμες από την ίδρυση της Ε.Ε. και ότι θα κρίνουν σε σημαντικό βαθμό το μέλλον του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, καθώς είναι η πρώτη φορά που συγκρούονται με τόση ένταση δύο διαφορετικές κοσμοθεωρίες;

Ναι, είναι ιδιαίτερα κρίσιμες οι ευρωεκλογές. Δείτε την ακροδεξιά και τις ρατσιστικές φωνές πώς απλώνονται. Ακόμη και στην Ισπανία απέκτησαν ισχυρή πρόσβαση στη Βουλή τα φαντάσματα του Φρανκισμού. Αυτή η κατάσταση είναι αποτέλεσμα του φόβου και της ανασφάλειας που νιώθουν ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού. Στρώματα αποκλεισμένα από την ευημερία, από την πρόσβαση στα καλά πανεπιστήμια, σε αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας, στο δικαίωμα της αναψυχής και της επαρκούς, για τα γεράματα, σύνταξης. Τον φόβο αυτό ενισχύουν οι ακροδεξιές δυνάμεις επισείοντας τον κίνδυνο του προσφυγικού και του μεταναστευτικού.

Όμως η λύση είναι αλλού, στην αναδιανομή των εισοδημάτων,  από τα πολύ υψηλά και παρασιτικά εισοδήματα προς τα κάτω, ώστε να χρηματοδοτηθεί εκ νέου το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος, να υπάρξουν μαζικές θέσεις εργασίας κι όχι προγράμματα  που απλώς συντηρούν το πρόβλημα και κρύβουν την ανεργία.

Έχετε πει ότι η ανασφάλεια των εργαζομένων έγινε προϋπόθεση για την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ και της Ευρωζώνης τα τελευταία χρόνια. Μπορεί αυτή η δυσμενής εικόνα και πρακτική να ανατραπεί;

Μπορεί να ανατραπεί μόνο εάν υπάρξουν ευρείες συμμαχίες σε όλα τα επίπεδα. Αλλά για να γίνει αυτό, πρέπει και οι σοσιαλδημοκράτες να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Να παραδεχτούν ότι οι δικές τους κυβερνήσεις άνοιξαν την πόρτα του νεοφιλελευθερισμού και της λιτότητας στην Ευρώπη. Η κυβέρνηση του Σρέντερ στη Γερμανία, η κυβέρνηση του Μπλερ στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση που υπερβαίνει την οικονομική και νομισματική ένωση, αλλά παραμένει στα χαρτιά, θα μπορούσε κατά την άποψη σας να προχωρήσει υπό τις παρούσες συνθήκες;

Φοβάμαι πως είμαστε στο χειρότερο σημείο. Οι προτάσεις Μακρόν για μια Ευρωπαϊκή Συντακτική Συνέλευση με τη συμμετοχή κυβερνήσεων, κοινοβουλίων και πολιτών από όλη την Ε.Ε. δεν έχει γίνει δεκτή από τη Γερμανία. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι έτοιμο για αποχώρηση και οι πλούσιες χώρες ούτε που θέλουν να ακούσουν για κοινή κοινωνική πολιτική ή για ενιαία πολιτική ενίσχυσης της απασχόλησης. Γιατί τι νόημα θα είχε η πορεία προς την ολοκλήρωση εάν κυριαρχούν μόνο τα οικονομικά κριτήρια στη σύγκλιση κι όχι αυτά που αφορούν την αντιμετώπιση της ανεργίας και της απασχόλησης. Παρόλα αυτά, η συζήτηση έχει αρχίσει. Όλοι νιώθουν την αύρα της αλλαγής που έρχεται. Εμείς θα παλέψουμε ώστε αυτή η αλλαγή να είναι σε θετική, ριζοσπαστική και φιλολαϊκή κατεύθυνση, για μια Ευρώπη των λαών και των πολλών.

ΠΗΓΗ:

Κ. Κούνεβα στο GRTimes: «Υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που δεν ξέρουν τι σημαίνουν οι ευρωεκλογές»