«Κοινωνική δικαιοσύνη χωρίς αληθινή δημοκρατία δεν γίνεται»

Η παρέμβαση της Κ. Κούνεβα στο 11ο Ευρω-ρωσικό Φόρουμ με θέμα: «Η Ε.Ε. του 2017 και η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917»

«Η Ε.Ε.  του 2017 και η Ρωσική Επανάσταση του 1917: Τα μαθήματα που δεν έχουν  εξεταστεί» ήταν ο τίτλος του 11ου Φόρουμ Ευρώπης – Ρωσίας που οργάνωσε και φέτος η Λετονή ευρωβουλευτής  των Πρασίνων Τατιάνα Ζντάνοκα.

Το Φόρουμ πραγματοποιήθηκε χθες, με τρία στρογγυλά τραπέζια με τα εξής θέματα: «Η διένεξη Δύσης και Ρωσίας, η κατάσταση το 2017», «Η αυτοδιάθεση των εθνών: από το 1917 στον 2017» και «Αντιμετωπίζοντας  την κοινωνική αδικία: μαθήματα από την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917.

Στο συνέδριο παραβρέθηκαν  και μίλησαν πάνω από 40 ακαδημαϊκοί, ιστορικοί, πολιτικοί αναλυτές, δημοσιογράφοι, βουλευτές από την Ευρώπη και τη Ρωσία και ευρωβουλευτές. Η ευρωβουλευτής  του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνα Κούνεβα μίλησε – στα ρωσικά- στην τρίτη συνεδρία του Φόρουμ, στο θέμα για την κοινωνική αδικία και τα διδάγματα της Οκτωβριανής Επανάστασης.

Ακολουθεί η παρέμβασή της στο Φόρουμ.

«Πριν απ’ όλα θέλω να επισημάνω τη μικροψυχία της επίσημης Ευρώπης. Όποια  γνώμη κι αν έχει κανείς για το πώς εξελίχθηκε  η Οκτωβριανή Επανάσταση, για το πόσο καλή ή κακή  εξέλιξη είχε το πείραμα  του σοσιαλισμού στη μεγαλύτερη χώρα της Ευρώπης και της  Ευρασίας, είναι αληθινή τύφλωση να αγνοείς τόσο επιδεικτικά ένα τεράστιο ιστορικό  γεγονός. Και μάλιστα στην στρογγυλή επέτειο των 100 χρόνων.

Η Οκτωβριανή επανάσταση είναι αναπόσπαστο στοιχείο της ευρωπαϊκής ιστορίας. Είναι κομμάτι της κουλτούρας πολλών γενιών που έζησαν και μεγάλωσαν  στον 20ο αιώνα. Η  επίδρασή της στις κατακτήσεις των εργαζομένων στην καπιταλιστική Ευρώπη, σ’ αυτό που αποκαλούμε μεταπολεμικό ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, αναγνωρίζεται ακόμη και από συντηρητικούς ιστορικούς και  θεωρητικούς.

Θεωρώ αδιανόητο, λοιπόν, να  μη διοργανώσει ένα θεσμικό όργανο της Ε.Ε. έστω ένα επιστημονικό, ιστορικό συνέδριο, με όλες τις  απόψεις  για τη  σημασία και την επίδραση της Οκτωβριανής Επανάστασης. Και ιδιαίτερα  για την επίδραση που είχε ακόμη και στην ύπαρξη της  Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίθετα, η μόνη σχετική εκδήλωση που βρήκαν να  κάνουν ήταν αυτή της  Εσθονικής Προεδρίας της Ε.Ε. που αντιμετώπισε τον κομμουνισμό ως «εγκληματική ιδεολογία» που εξομοιώνεται με τον ναζισμό. Ευτυχώς, όπως ξέρετε, το συνέδριο αυτό της Εσθονικής προεδρίας απέτυχε και είχε ελάχιστες επίσημες συμμετοχές από κυβερνήσεις της Ε.Ε.

Θέλω, λοιπόν, να συγχαρώ  την Τατιάνα Ζντανόκα για την πρωτοβουλία της να οργανώσει αυτό το συνέδριο. Όπως και τα προηγούμενα που έχει οργανώσει  πέρσι και πρόπερσι, στα οποία  έχουμε την ευκαιρία να αντιτάξουμε  μια διαφορετική άποψη στο μονοπώλιο της  νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας και της  ψυχροπολεμικής στάσης απέναντι στη Ρωσία.

Μιλώντας για το θέμα αυτής της συνεδρίας, κατά τη γνώμη μου αξίζει να τονίσει κανείς ότι η επανάσταση των μπολσεβίκων και η πρώτη δεκαετία του σοβιετικού πειράματος έκανε κάτι πολύ ριζοσπαστικό  για να αντιμετωπίσει την κοινωνική ανισότητα: δεν έκανε απλώς μια  αναδιανομή του πλούτου, με την αφαίρεση των μέσων παραγωγής και της γης από τους κεφαλαιοκράτες και τους φεουδάρχες. Αλλά αναγνώρισε τις βασικές ανάγκες όλων των ανθρώπων ως κοινωνικά δικαιώματα και ως δημόσια αγαθά στα οποία θα είχε πρόσβαση κάθε πολίτης του νέου κράτους και τα οποία ήταν υποχρέωση του νέου κράτους να  εξασφαλιστούν.

Είναι η μεγάλη διαφορά σε σχέση με όλες τις προηγούμενες αστικές, δημοκρατικές επαναστάσεις που είχαν προηγηθεί οι οποίες αναγνώριζαν τις ίδιες περίπου ανάγκες ως ατομικά δικαιώματα. Για παράδειγμα, μπορεί σε πολλές χώρες της Ευρώπης να αναγνωριζόταν με κάποιο τρόπο το δικαίωμα στην  εκπαίδευση, στην υγεία ή στον πολιτισμό.  Αλλά πόσοι είχαν τη δυνατότητα να ασκήσουν πραγματικά αυτά τα δικαιώματα;  Μια ελάχιστη μειοψηφία. Ο καπιταλισμός και τα  αστικά καθεστώτα που κυριαρχούσαν στην Ευρώπη έλεγαν στους ανθρώπους απλώς ότι έχουν «ίσες ευκαιρίες» να ασκήσουν τα δικαιώματα αυτά. Αλλά το κράτος δεν είχε καμιά απολύτως υποχρέωση να εξασφαλίσει το πώς θα τα ασκήσουν οι φτωχοί άνθρωποι.

Η δεύτερη ιστορική καινοτομία της Οκτωβριανής επανάστασης για να αντιμετωπιστεί η τεράστια κοινωνική ανισότητα και για να γίνει πραγματικότητα η ισότιμη πρόσβαση των ανθρώπων στα κοινωνικά δικαιώματα ήταν ότι τους έδωσε τη δυνατότητα να τα διαχειριστούν συλλογικά οι ίδιοι.

Ήταν ένα τεράστιο πείραμα δημοκρατίας που έκανε τους ανθρώπους υπεύθυνους για τον συλλογικό τους πλούτο και τον τρόπο που θα τον μοιράσουν.

Είναι πολύ εύκολο να εκλέγεις αντιπροσώπους και ύστερα απλώς να περιμένεις από αυτούς να  πάρουν τις σωστές αποφάσεις για να έχει κάθε εργαζόμενος δίκαιη αμοιβή για τη δουλειά του, φαγητό για την οικογένειά του, σχολείο και νοσοκομεία για τα παιδιά του και τον ίδιο. Αλλά είναι πολύ πιο δύσκολο να είσαι εσύ ο ίδιος που πρέπει να παίρνεις τις αποφάσεις για το τι θα γίνει στο εργοστάσιο ή στην υπηρεσία που δουλεύεις, στο αγρόκτημα που καλλιεργείς μαζί με τους συγχωριανούς σου.

Κι όμως, αυτό το περίπλοκο πείραμα δημοκρατίας που έκανε τους ανθρώπους ίσους όχι μόνο στα δικαιώματα που απολαμβάνουν, αλλά και στις αποφάσεις για το πώς θα εξασφαλιστούν αυτά τα δικαιώματα έγινε πραγματικότητα. Έστω για λίγο, έστω με πολλά προβλήματα, με αποτυχίες και τεράστιες διαστρεβλώσεις στη συνέχεια, όταν η κοινωνική δημοκρατία παραγκωνίστηκε από μια κεντρική εξουσία αυθαίρετη, αυταρχική και βάναυση.

Ίσως αυτό  είναι, κατά τη γνώμη μου, το κυριότερο δίδαγμα της Οκτωβριανής Επανάστασης μέσα από  την επιτυχία της, αλλά και την αποτυχία της. Δεν είναι δυνατό να εξασφαλίσεις την κοινωνική ισότητα,  την ίση πρόσβαση στα δημόσια αγαθά και δικαιώματα, χωρίς κοινωνική δημοκρατία, χωρίς ισότητα και δημοκρατία στη  λήψη των αποφάσεων που αφορούν κάθε κοινότητα και όλη την κοινωνία.

Αυτό είναι ένα δίδαγμα όχι μόνο για  τις επαναστάσεις του μέλλοντός μας,  αλλά και  για τα αιτήματα που προβάλλουμε σήμερα, στο σημερινό σύστημα. Δεν αρκεί να αναγνωρίζουμε τυπικά ένα δικαίωμα. Πρέπει να διεκδικούμε δημοκρατική συμμετοχή των πολιτών στον τρόπο που υλοποιείται αυτό  το δικαίωμα. Τίποτα δεν θα γίνει για μας χωρίς εμάς».